Plemiona słowiańskie żyjące na terytorium współczesnej Polski w większości nie posługiwały się pieniądzem we współczesnym znaczeniu tego słowa. Nie oznacza to, ze monety z metali szlachetnych nie były im znane. Odkrycia archeologów pokazują, że na ziemiach tych występowały pieniądze powszechnie używane w starożytnym Rzymie, Grecji czy krajach arabskich. Nie znajdowały się one jednak w powszechnym obiegu.

Czym płacili Słowianie przed pojawieniem się pieniądza kruszcowego

Plemiona słowiańskie prawdopodobnie nie wykorzystywały pieniądza kruszcowego na większą skalę. Doskonale radziły sobie bez niego. Powszechnie stosowana była wymiana rozmaitych towarów. W zależności od posiadanych dóbr zapłacić można było miodem, żelaznymi toporkami, zbożem, czy solą. Bardzo cenionym środkiem płatniczym były różnego rodzaju tkaniny wykonane z wełny lub lnu, jak również skóry zwierząt – kun czy wiewiórek.

Pieniądze antyczne na ziemiach polskich

Na terenie dzisiejszej Polski można znaleźć wiele monet pochodzących z Cesarstwa Rzymskiego. Takie znaleziska jednoznacznie wskazują na dużą wymianę handlową z Rzymem. Terytorium współczesnej Polski leżało na tak zwanym Bursztynowym szlaku, po którym podróżowali antyczni kupcy.

Na podstawie odnajdywanych monet można prześledzić burzliwą historię tamtego okresu. Upadek Cesarstwa Rzymskiego sprawił, że do plemion słowiańskich przestały docierać rzymskie monety. Można natomiast odnaleźć niewielką ilość pieniądza powszechnie wykorzystywanego w Bizancjum.

Kolejny napływ zagranicznych monet następuje dopiero w dziewiątym wieku. Są to arabskie dihremy, które wytwarzano w Azji i w Afryce. Na bliskiej Rusi były one głównym środkiem płatniczym. Ilość odnajdywanych monet świadczy o bardzo intensywnej wymianie handlowej z Orientem. Azjatyckie monety przestają się pojawiać w X wieku, kiedy to zostają zastąpione przez pieniądze pochodzące z państw Europy Zachodniej.

Reforma monetarna Karola Wielkiego, a znaleziska na ziemiach polskich

Reforma monetarna przeprowadzona przez jednego z najsłynniejszych władców średniowiecza – Karola Wielkiego znalazła odzwierciedlenie na terytorium Słowian. Można tu znaleźć monety z tego okresu, które świadczą o wzmożonej wymianie handlowej z Europą Zachodnią. Charakterystyczną zmianą, której dokonał ten władca było zastąpienie złota wysokiej jakości srebrem. Pełnowartościowe, srebrne monety wytwarzane przez tego władcę nosiły nazwę denarów.

Denary bite na polecenie Karola Wielkiego ważyły 1,7 grama. Awers monety zdobiło imię i tytuł średniowiecznego władcy, a także krzyż, który nawiązywał do wyznawanej religii. Na rewersie umieszczono monogram króla i nazwę miejscowości, w której wybito monetę. Karol Wielki bardzo dbał o jakość bitych przez siebie monet, co zaowocowało koniecznością ograniczenia liczby mennic.

Denar stworzony przez Karola Wielkiego zdominował Europę na niemal pięć wieków. Po śmierci władcy charakterystycznym zjawiskiem było psucie monety – stawała się ona coraz cieńsza, a zawartość srebra stopniowo zmniejszała się.